Taciser Ülkü LEVENT | Şiddete karşı neler yapabiliriz

Sayın okurlar…. İyi seneler diliyorum….2019 hepimize barış dolu ve şiddet olaylarının azaldığı bir yıl getirir umarım….

twitter: @AvTaciser facebook:taciserülkülevent

Bu haftaki yazımda, şiddete maruz kalan kişinin neler yapabileceğine ilişkin bilgilendirici konulara değinmek istiyorum.

Öncelikle şiddete uğrayan kişinin başvurabileceği resmi makamlara değinelim;

  1. Polis Merkezleri ve Jandarma Karakolları

Mağdur veya şiddete uğrama tehlikesi altında bulunanlar, bulundukları yerin yakınındaki polise veya jandarma karakoluna başvurarak şikayette bulunabilirler. Polis veya jandarma, derhal tedbir alınması gereken durumlarda önleyici ve koruyucu tedbirleri alır, diğer durumlarda Cumhuriyet Savcılığına yönlendirir.

  1. Cumhuriyet Başsavcılığı

Şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi altında bulunan kişiler, adliyede Cumhuriyet Savcılığına da başvurarak şikayette bulunabilir ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteyebilirler.

  1. Aile Mahkemesi Hâkimliği

Mağdur veya şiddete uğrama riski olanlar, bulundukları ilin Aile Mahkemesi hâkimine giderek, şiddeti önlemeye yönelik tedbirleri ve koruyucu tedbirlerin alınmasını isteyebilirler. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde, Asliye Hukuk Mahkemesi hâkimine başvuruda bulunulabilir. Hâkim gerekli olan önleyici ve koruyucu tedbirlere karar verir.

Destek alabileceğimiz diğer bazı kurumlar ise şunlardan ibaret;

 

  1. Alo 183; Aile, Kadın, Çocuk ve Özürlü Sosyal Hizmet Danışma Hattı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı olarak çalışan ALO 183 hattı, şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan ve desteğe gereksinimi olan kişilere psikolojik, hukuki ve ekonomik alanda danışmanlık hizmetleri sunmakta ve yararlanabilecekleri hizmet kuruluşları konusunda bilgi vermektedir.

Alo 183 ücretsizdir ve Türkiye’nin her yerinden 7 gün 24 saat ulaşılır.

  1. Acil Telefon Hatları

ALO 183 dışında acil durumlarda başvurulabilecek telefon hatları şunlardır:

ALO 155 Polis İmdat, ALO 156 Jandarma İmdat, 112 ACİL, 0212 656 96 96 Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı, 444 43 06 Ankara İçin Gelincik Hattı

  1. Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlükleri

Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünde, varsa Aile ve Sosyal Politikalar İlçe Müdürlüğünde, Aile Danışma Merkezleri ve Toplum Merkezlerinde ücretsiz olarak;

Danışmanlık, Rehberlik, Yönlendirme hizmetleri verilmektedir.

  1. ŞÖNİM (Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi)

Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi, şiddet uygulayan ve şiddete maruz kalanlara yönelik verilen tedbirlerin etkin olması için izleme yapan birimlerdir. Bu merkezlerde hukuki, psikolojik, mesleki ve danışma gibi farklı alanlarda hizmetler sunulmaktadır.

  1. Kadın Sığınmaevleri

Sığınmaevleri ya da diğer adıyla konukevleri, şiddete uğrayan veya risk altındaki kadınların varsa beraberlerindeki çocuklarıyla birlikte, geçici süre ile barınma ihtiyacının karşılanması amacıyla kurulmuştur.

Ülkemizde bu hizmeti başta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü olmak üzere, sivil toplum kuruluşları, belediyeler, kaymakamlıklar ve valilikler yürütmektedir.

Sığınmaevlerinde kalma süresi altı aydır. Gerektiğinde kalma süreleri uzatılmaktadır. 0-12 yaş arasında kız veya erkek çocuklar anneleriyle birlikte sığınmaevinde/konukevinde kalabilirler. 18 yaşın altındaki kız veya erkek çocuklar ise gerekli değerlendirmenin yapılmasının ardından Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı yurtlara yerleştirilmektedirler. 18 yaşından küçük kız çocukları anneleriyle birlikte konukevinde kalabilirler. 12 yaşın üstündeki erkek çocukları olan kadınlar ile engelli çocuğu bulunan kadınlara ŞÖNİM tarafından uygun görülmesi halinde kira ve iaşesi karşılanarak ev kiralanır.

Sığınma evlerinde geçici süre için güvenli bir şekilde barınma ihtiyacı karşılanır, psikolojik ve sosyal destek sağlanır, barolarla iş birliği yapılarak hukusal danışmanlık hizmeti verilir, iş ve meslek edindirmeye yönelik çalışmalar yapılır, bazı durumlarda el harçlığı verilir, sığınmaevi/konukevinden ayrıldıktan sonra kendi evini tutmak isteyenlere, bu konuda da destek olunmaktadır.

  1. Sağlık Kuruluşları

Şiddete maruz kalındığında veya böyle bir risk altında iken bulunulan yere en yakın sağlık kuruluşuna (sağlık ocağı, aile hekimliği, hastanelerin acil servisi gibi) başvurulabilir. Şiddete uğranılmışsa gerekli tedavi yapılır ve yaşanılan şiddeti belgeleyen rapor düzenlenir.

112 acil yardım telefonunu arayarak da ulaşabilirsiniz.

  1. Barolar

Avukatlık ücreti ödeyecek durumda olmayanlar ücretsiz avukatlık hizmetinden yararlanmak amacıyla bulundukları yerlerin barolarına başvurabilirler.

Başvuru için gerekli belgeler: Kimlik, ikâmetgah belgesi ve muhtardan alınacak fakirlik belgesinden ibarettir. Baroya bağlı Kadın Danışma Merkezi bulunuyorsa doğrudan bu merkezlere başvurmakta mümkündür.

  1. Kadın Sivil Toplum Kuruluşları

Kadın Sivil Toplum Kuruluşları gönüllü çalışan kuruluşlardır. Bu kuruluşlarda ücretsiz olarak danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilmektedir. Konukevi bulunan kuruluşlarda geçici olarak barınma ihtiyaçları da karşılanmaktadır.

  1. Belediyelerin Kadın Dayanışma Merkezleri

Belediyelerin kadın destek birimlerinde psikolojik, tıbbi, maddi ve hukuki destek sağlanmaktadır. Ayrıca konukevleri bulunması hâlinde ücretsiz barınma imkânı da sunulmaktadır.

PEKİ ŞİDDET KARŞISINDA HANGİ TEDBİRLER ALINIR?

HÂKİM NE TÜR KARARLAR VEREBİLİR?

Hâkim koruyucu ve önleyici tedbir kararlarına hükmedebilir. Koruyucu tedbir kararlarının verilebilmesi için şiddet mağdurunun bununla ilgili delil veya belge sunması zorunluluğu yoktur.

HÂKİM TARAFINDAN VERİLEBİLECEK KORUYUCU TEDBİR KARARLARI NELERDİR?

  • Mağdurun iş yerinin değiştirilmesi
  • Mağdurun evli olması hâlinde müşterek yerleşim yerinden ayrı bir yerleşim yerinin belirlenmesi
  • Türk Medeni Kanunu’nun aradığı şartların varlığı hâlinde ve talep üzerine tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması
  • Mağdurun hayati tehlikenin bulunması ve bu tehlikenin önlenebilmesi için diğer tedbirlerin yeterli olmayacağının anlaşılması hâlinde hâkim tarafından bilgilendirildikten ve onay alındıktan sonra kimlik ve diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesine dair karar verebilir.

Hâkim olayın özelliğine göre bu sayılanlara veya başka tedbirlere karar verebilir.

HÂKİM TARAFINDAN VERİLEBİLECEK ÖNCEYİCİ TEDBİR KARARLARI NELERDİR?

  • Şiddet mağduruna yönelik, şiddet uygulayanın tehdit, hakaret, aşağılama ve küçük düşürmeyi içeren söz ve davranışlarda bulunmaması
  • Şiddet uygulayanın birlikte yaşanılan konuttan derhal uzaklaştırılması, müşterek konutun korunan kişiye tahsis edilmesi,
  • Şiddet uygulayanın korunan kişilere, bu kişilerin konutuna, iş yerine ve okuluna yaklaştırılmaması
  • Çocuklarla ilgili daha önceden verilmiş bir kişisel ilişki kararı varsa görüşmenin refakatçi eşliğinde yapılması, kişisel ilişkinin sınırlandırılması ya da tümüyle kaldırılması
  • Şiddet uygulayanın gerekli görülmesi hâlinde mağdurun yakınlarına, tanıklarına ve çocuklarına (kendilerine şiddet uygulanmamış olsa da) yaklaşmaması
  • Şiddet uygulayanın, mağdurun kişisel eşyalarına ve ev eşyalarına zarar vermemesi
  • Şiddet uygulayanın mağduru iletişim araçlarıyla veya başka yollarla rahatsız etmemesi
  • Şiddet uygulayanın bulundurması ve taşımasına izni olan silahlarını kolluğa teslim etmesi
  • Şiddet uygulayan kamu görevi nedeniyle silah taşıyorsa bu silahı kurumuna teslim etmesi
  • Şiddet uygulayanın alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaması, bu maddelerin etkisindeyken mağdura veya bulunduğu yere yaklaşmaması, bağımlılığı varsa tedavi görmesinin sağlanması
  • Şiddet uygulayanın bir sağlık kuruluşuna muayene ve tedavi için başvurması, tedavisinin sağlanması

Hâkim şiddet uygulayanla ilgili olarak yukarıda sayılan tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzeri nitelikteki başka tedbir kararları verebilir. Ayrıca gerek görülmesi hâlinde hâkim Çocuk Koruma Kanunu’nda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirler ile Türk Medeni Kanunu’na göre velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki kurulması hususlarında da karar verebilir. Şiddet uygulayan evin geçimini sağlıyorsa ve katkıda bulunuyorsa mağdur talep etmese de hâkim mağdura tedbir nafakası verilmesine karar verebilir. Önleyici tedbir kararları gecikmeksizin verilir.

TEDBİR KARARLARI NE KADAR SÜRE İÇİN VERİLİR?

Kararlar ilk seferde en fazla altı ay için verilebilir. Ancak gerekli görülmesi hâlinde bu süre hâkim tarafından uzatılabilir.

TEDBİR TALEBİ KABUL EDİLMEDİĞİNDE ŞİDDET UYGULAYAN MAĞDURUN TALEBİNDEN HABERDAR OLABİLİR Mİ?

Tedbir kararları korunan kişiye ve şiddet uygulayan kişiye bildirilir. Tedbir kararlarının reddine ilişkin karar ise sadece korunan kişiye bildirilir.

ŞİDDET UYGULAYAN HÂKİM TARAFINDAN VERİLEN KARARLARA AYKIRI DAVRANIRSA NE OLUR?

Hâkim 3 günden 10 güne kadar şiddet uygulayanın zorlama hapsinde tutulmasına karar verir. Kişi tedbir kararına aykırı davranmaya devam ederse toplamda 6 ayı geçmemek kaydıyla her defasında 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi kararı verilir.

TEDBİR KARARININ ALINMASI İÇİN ÜCRET ÖDEMEK GEREKİR Mİ?

Bu kanun kapsamında yapılacak başvurular için harç, posta pulu vb. için hiçbir masraf alınmamaktadır.

Sonuç olarak; hiçbir kadın, hiçbir insan şiddeti hak edecek bir şey yapmaz.  Şiddete karşı gereken tedbirleri alıp, suç işleyenler cezalandırılmadığı sürece bu fiillerin önüne de ne yazık ki geçilemez. Gelecek nesillere doğru örnek olmak istiyorsak, güçlü, ayakta duran, hak ve sorumluluklarını bilen bireyler olalım.

Ve haydi, ŞİDDETE DUR DİYELİM!