24.2 C
İstanbul
Cumartesi, Ağustos 8, 2020

Ahmet ÇARPAR | Yazamadığım Profesyonel

‘‘Bugün canım yazı yazmak istemiyor.’’

Çetin Altan’ın 28 Nisan 1960 tarihli köşe yazısı yalnız bu cümleyle çıktı.

@musahib

Çünkü önceki gün Demokrat Parti iktidarı tarafından muhalefet ve basının faaliyetlerinin kontrol edilmesi için bir komisyonun kurulması teklifi meclisten geçirilmiş ve sabahına İstanbul Üniversitesi öğrencileri tarafından bu Tahkikat Komisyonu’nun protesto edilmesi sırasında bir öğrenci, Turan Emeksiz, polis kurşunuyla hayatını kaybetmişti.

İşte bu olayın ertesi günü çıkan yazısında edebiyatımızın en büyük yazı emekçilerinden biri olan Çetin Altan –kim bilir- bir anlık yazıdan ümit kesecek derecede ‘‘Bugün canım bir şey yazmak istemiyor.’’ yazmıştı sadece.

Bunları niçin mi anlatıyorum? Bir süredir bu sütunda kitaplar üzerine yazılar yazıyorum. İlk defa Çetin Altan’ınkine benzer bir his çöreklendi içimde.

Bugün de mutad olduğu üzere yeni okuduğum Duşan Kovaçeviç’in Profesyonel adlı piyesi hakkında yazacaktım. Fakat iki sebepten buna güç yetiremedim.

Birincisi kitabın şiddetli ihtişamıydı.

Profesyonel tekniği, kurgusu, diyalogları ve içeriğiyle öylesine kusursuz bir eser ki tiyatro yazınına dair bugüne kadar okuduklarımın en görkemli metniydi. Bu görkemi bir kitap tanıtım yazısına sığdırmayı beceremeyeceğimi anlamıştım. Bazen öyle olur, başyapıt bir eseri okumanın sonunda sadece derin derin susmakla kalakalırsınız.

Yugoslavyanın dönüşümünden önceki ve sonraki dönemin sosyal ve siyasi yaşamını, devlet tarafından ‘‘sakıncalı’’ bulunmuş bir yazarın başından geçenlerin merceğinden yansıtan bu kitabın düşüncemde, hafızamda, hissiyatımda da hayatiyetinin sürmesini ve onu okumanın, bir yazıyla tamamlanmış bir ödev gibi geride bıraktığım bir iş olmamasını istedim.

İkincisi, çoğunluğun evham ve nefretleri yüzünden insanların acılarına, ıstıraplarına göz kapaması ve kulak tıkamasıyla durmadan eksilen, solup duran hayat…

Yazıdan, fikirden, müzikten, sanattan, gerçeklerden yani ki aydınlık emaresi her şeyden ödleri kopanlar var. Fikir sahipleri, yazarlar, sanatçılar göz kırpmadan hayatın kör kuyularına atılıyor. Hâlbuki yazılanlar, çizilenler, söylenenler gerçekten sakıncalıysa, batıl ve geçersizse onları bir yazıyla, bir konuşmayla, bir müziği dinlememeyi tercih etmekle kolayca iptal edebilmek, etkisiz kılmak yerine vakit kaybetmeksizin şiddet, ortadan kaldırma, sindirmeyle verilen karşılıklar, sadece ve sadece yazılanların, çizilenlerin, söylenenlerin haklılığını ve onların ifade ettiği hakikatleri daha da görünür kılıyor. Güneş üflemekle söndürülemiyor, söndürülemez de.

Kin ve sevgisizlik, korkaklık, uyuşukluk, uşaklık, cehalet ve ruhî sefaletle bir nefret ve ayrılıkçılık içerisinde büyütülen güya vatanperverlik ve milliyetçilik kisvesini giymiş bir tahakkümün sultasında iyi olana ait ne varsa acımasızca öğütülüyor.

Zor Zamanda Konuşmak’ta geçiyordu:

‘‘Hayvanların dünyasında’’ diyor Thomas Szas ‘‘birbirini yemek veya biri tarafından yenilmek kuralı geçerlidir; insanların dünyasında ise geçerli kural birini tanımlamak veya biri tarafından tanımlanmaktır.’’

Kendi gibi olmayanı, kendi gibi düşünmeyeni anında ‘‘sakıncalı’’ ilan edip tanımlayarak bir hamlede yutan bir anlayış her yere sirayet ediyor ve günü gelince acı sonuçlarını kucağımıza bırakıp gidiyor. Sözcüklerse; kalın bir gafletle kapanan gözlerden, duymaz kulaklardan nemalanan bir karanlığın gücü karşısında makes bulamıyor, dayanıklılığını kaybediyor, kırılganlaşıyor.

Ama sözcüklersiz de edemeyiz. Düşünmeden edemediğimiz kadar.

Düşünmek.

Profesyonel’i okumak için arı duru bir gerekçe.

Kafka’nın meşhur tarifiyle, insanı ısıran, başına yıldırım gibi düşüp uyandıran, sevdiğimiz bir insanın ölümü gibi bize acı veren bir felaket kadar güçlü, içimizdeki donmuş denizi kıran bir balta gibi çıkıp gelen bir başyapıt Profesyonel.

Değerli okuyucularımız, Kuzgun Portal’ın daha geniş kitlelere ulaşabilmesi için bize yardım edebilirsiniz. Lütfen Tweeter hesabımızı takibe alınız ve beğendiğiniz gönderileri paylaşınız. Bu bizim geniş kitlelere ulaşmamıza büyük katkı sunacaktır. Adresimizi takibe almak için lütfen tıklayın: @kuzgunportal
Desteğinizi bekliyoruz.

BENZER YAZILAR

EDİTÖR ÖNERİLERİ