Mustafa SOLAK | Ders Kitaplarında Kadın Karşıtlığı 1

Yeni ders kitaplarında kadın nasıl ele alınıyor?

Evlenmeden boşanmaya sosyal hayatın düzenleyicisi olarak din

  1. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitabında yabancısı olduğumuz “Muamelat” kavramı ders kitaplarına girdi. Muamelat “insanlar arasındaki hukuki, beşeri ve sosyal ilişkileri düzenleyen hükümler” olarak tanımlanıyor. Kur’an-ı Kerim’de sosyal hayatı konu edinen ayetler bulunduğu belirtilerek, bu sosyal alanlara şu örnekle veriliyor:
mustafa.solak@kuzgunportal.com
@karahuseyinler ‏

“Bu ayetlerde borç alıp vermek, alışveriş yapmak, evlenmek, boşanmak, miras, suçlar ve cezalar gibi sosyal hayatla ilgili bir takım hükümler yer almaktadır.”[1]

Evlenmeden boşanmaya, mirasa, borçlanmaya, mülkiyete, yani sosyal hayatın tüm hususlarının İslam hukukuna düzenlenmesi isteniyor. Bu durumda modern hukuku devreden çıkarılmak istendiği anlaşılmaktadır.

Kölelik ve cariyelik savunuluyor mu?

  1. sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi “Din ve Aile” başlığında evliliğin önemi, içinde köle ve cariyenin de geçtiği Nur Suresi 32. ayetle anlatılıyor. Kitaptan gösterelim:

“Kura’nda ‘Aranızdaki bekarları, kölelerinizden ve cariyelerinizden elverişli olanlarla evlendirin. Eğer bunlar fakir iseler,  Allah kendi lütfu ile onları zenginleştirir. Allah (lütfu) geniş olan ve (her şeyi) bilendir.’ ayetiyle evlilik teşvik edilir.”[2]

MEB burada kölelik ve cariyeliği onaylamamakta ama sadece ayeti mi vermektedir? Yoksa kölelik ve cariyeliği normal mi görmektedir?

En iyisi bizim gibi bu soruların düşünülmesine meydan vermeden MEB’in konuya dair yorumunu sunmasıdır. MEB açık konuşmalıdır.

Kadın evlenmeye kendi karar verebilecek mi?

Kitap İslam’da tarafların “evlenmeye kendi iradeleriyle karar verdiklerini belirtmeleri gerekir”[3] diyor ama İmam Hatip Lisesi Fıkıh ders kitabında ise nikâhın gerçekleşmesi için asında velinin söz sahibi olmasına yönelik “velayet” ifadesi şu şekilde açıklanmaktadır:

“Velâyet: Evlenmede velinin söz sahibi olmasıdır. Kızın velisi babası, dedesi, abisi vs. olabilir. Evlilik her ne kadar bir erkek ve kadın arasında olsa da kız ve erkeğin ailesini etkilediğinden İslam hukukçuları özellikle kızın ailesinin nikâha müdahil olabileceğini söylemişlerdir. Bu şart Malikîler, Şâfiîler ve Hanbelîlere göredir. Ebû Hanîfe’ye göre kızın evleneceği erkek kıza denk değilse (küfüvvet yoksa) kızın velisi evliliği feshettirebilir. Ancak aileyi rencide edecek bir durum bulunmadığında tam ehliyetli kızın evliliğinde kız veliden daha çok söz sahibidir.”[4]

Görüldüğü gibi evlilikte kadın tarafında, kadının değil velinin söz hakkı önceliklidir. Dahası kitapta evlilik engelinin bulunmamasına dair Nisa Suresi 23. Ayet’e atıf yapıldığı şu cümle geçmektedir:

“İslam’da kişinin kendi üst ve alt soyuyla; yani annesi, kızı, kız torunu, halası, teyzesi, erkek kardeşlerinin kızları, kız kardeşlerinin gibi yakın akrabalık bulunan kişilerle evlenmesi engellenmiştir.”[5]

MEB’in referansta bulunduğu Diyanet’ten ayeti tam olarak gösterelim:

“Size şunlarla evlenmek haram kılındı: Analarınız, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeş kızları, kız kardeş kızları, sizi emziren sütanneleriniz, sütkız kardeşleriniz, eşlerinizin anneleri, kendileriyle zifafa girdiğiniz eşlerinizden olup evlerinizde bulunan üvey kızlarınız, -eğer anneleri ile zifafa girmemişseniz onlarla evlenmenizde size bir günah yoktur- öz oğullarınızın eşleri, iki kız kardeşi (nikâh altında) bir araya getirmeniz. Ancak geçenler (önceden yapılan bu tür evlilikler) başka. Şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.”[6]

Medeni Kanunumuzun 129. maddesine göre aşağıdaki kimselerin aralarında evlenmesi yasaktır:

  1. Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
  2. Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
  3. Evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.

Mustafa SOLAK Kitaplarını satın almak için kitap görsellerine tıklayınız…

 

[1] Sabahattin Nayir, Abdullah Açık, Muhammet Beyazal, Hatice Büşra Paksoy, Ortaokul Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 8, T.C. MEB Yayınları, Ankara, 2018, s.123. Ders kitabını şu bağlantıdan indirebilirsiniz: http://www.eba.gov.tr/ekitap?icerik-id=6508.

[2] Age, s.75.

[3] Aynı yer.

[4] Orhan Çeker, Saffet Köse, Abdullah Kahraman, Servet Bayındır, İbrahim Yılmaz, Recep Özdirek, Adnan Memduhoğlu, Hasan Serhat Yeter, Editör: Recep Özdirek, Anadolu İmam Hatip Lisesi Fıkıh, MEB Yayınları, Ankara, 2017, s.184.

[5] Doğan, age, s.76.

[6] Erişim tarihi 09.09.2018, https://kurul.diyanet.gov.tr/Cevap-Ara/797/kendileriyle-evlenilmesi-haram-olan-kadinlar-kimlerdir-.